Ülseratif Kolit ve Sırt Ağrısı İlişkisi
Ülseratif kolit (ÜK), kalın bağırsağın (kolon) iç yüzeyinde iltihaplanma ve ülserlere neden olan kronik bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır. Temel semptomları karın ağrısı, kanlı ishal ve acil dışkılama ihtiyacıdır. Ancak, ÜK sadece sindirim sistemini etkilemekle kalmaz; vücutta sistemik (tüm vücudu ilgilendiren) etkilere de yol açabilir. Bu bağlamda, sırt ağrısı ÜK'li birçok hastanın deneyimlediği bir belirti olabilir.
Sırt Ağrısının Olası Nedenleri
- Artrit İlişkili İnflamasyon (Enteropatik Artrit): ÜK'li hastaların yaklaşık %25'inde görülen en yaygın eklem tutulumudur. Genellikle omurgayı ve sakroiliak eklemleri (leğen kemiği ile kuyruk sokumu arasındaki eklem) etkileyebilir. Bu durum, özellikle bel ve sırt bölgesinde, dinlenmekle artan, hareket etmekle azalan ağrı ve sertliğe neden olabilir. Ankilozan spondilit gibi daha ciddi bir form da gelişebilir.
- Fibromiyalji ve Kronik Ağrı Sendromları: Kronik inflamatuar hastalığı olan kişilerde fibromiyalji ve benzeri yaygın vücut ağrısı sendromları daha sık görülür. Bu, sırt da dahil olmak üzere vücudun birçok yerinde ağrıya yol açabilir.
- İltihaplı Bağırsak Hastalığına Bağlı Artrit (IBD-Arthritis): Hastalığın aktif dönemlerinde ortaya çıkan, genellikle diz, ayak bileği gibi büyük eklemleri tutan, gezici özellikte bir artrit türüdür. Nadiren sırtı da etkileyebilir.
- Osteoporoz (Kemik Erimesi) ve Kemik Ağrısı: Uzun süreli kortikosteroid kullanımı, kronik inflamasyon ve besin emilim bozuklukları ÜK'li hastalarda osteoporoz riskini artırır. Zayıflayan omurlarda kırıklar veya çökmeler sırt ağrısına neden olabilir.
- Duruş ve Kas Gerilimi: Kronik karın ağrısı ve rahatsızlığı, kişinin duruşunu bilinçsizce değiştirmesine (örneğin, öne eğilme) neden olabilir. Bu da sırt ve bel kaslarında gerilmeye, spazmlara ve ağrıya yol açabilir.
- Böbrek Taşı Riski: ÜK, özellikle kalın bağırsağın bir kısmı alınmış hastalarda, böbrek taşı oluşum riskini artırır. Böbrek taşları şiddetli yan (sırt) ağrısına neden olabilir.
- Psikosomatik Etki: Kronik hastalığın getirdiği stres, kaygı ve depresyon, kas gerginliğini artırarak sırt ağrısını tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- Sırt ağrısı yeni başladıysa, şiddetliyse veya giderek kötüleşiyorsa.
- Ateş, kilo kaybı, gece terlemesi gibi belirtiler eşlik ediyorsa.
- Bacaklarda uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük varsa.
- Bağırsak semptomlarınız (ishal, kanama) kötüleştiyse.
- Ağrı, dinlenmekle geçmiyor veya sabah tutukluğu 30 dakikadan uzun sürüyorsa.
Teşhis ve Tedavi Yaklaşımı
Doktorunuz öncelikle ayrıntılı bir öykü alacak ve fizik muayene yapacaktır. Sırt ağrısının nedenini belirlemek için şu yöntemler kullanılabilir:
- Kan Testleri: İnflamasyon belirteçleri (CRP, sedimantasyon), romatizmal faktörler (HLA-B27 gen testi gibi).
- Görüntüleme: Röntgen, MRI (özellikle sakroiliak eklemler ve omurga için), kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA).
Tedavi,altta yatan nedene göre şekillenir:
- ÜK'nin Kontrol Altına Alınması: Sırt ağrısı hastalık aktivitesi ile ilişkiliyse, bağırsaktaki iltihabı kontrol eden ilaçlar (5-ASA'lar, immünosupresanlar, biyolojikler) sırt ağrısını da hafifletebilir.
- Artrit Tedavisi: Nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ'ler) ÜK'de genellikle önerilmez çünkü hastalığı alevlendirebilir. Bunun yerine, fizik tedavi, egzersiz, sülfasalazin veya biyolojik ilaçlar (anti-TNF ajanlar gibi) kullanılabilir.
- Ağrı Yönetimi: Fizik tedavi, sıcak/soğuk uygulamalar, hafif egzersizler (yüzme, yürüyüş), masaj.
- Osteoporoz Tedavisi: Kalsiyum ve D vitamini takviyesi, bifosfonatlar gibi kemik güçlendirici ilaçlar.
- Stres Yönetimi: Yoga, meditasyon, nefes egzersizleri ve gerektiğinde psikolojik destek.
Sonuç
Ülseratif kolit, doğrudan veya dolaylı olarak sırt ağrısına neden olabilen sistemik bir hastalıktır. Bu ağrı, hastalığın aktif dönemi, eklem tutulumu veya tedavinin yan etkileri gibi çeşitli mekanizmalarla ortaya çıkabilir. Sırt ağrınız varsa, bunu mutlaka gastroenteroloji ve/veya romatoloji doktorunuzla görüşün. Doğru teşhis ve bütüncül bir tedavi yaklaşımı ile hem bağırsak semptomlarınız hem de sırt ağrınız kontrol altına alınabilir. |
.webp "Bağırsak Ülseri Belirtileri ve Tedavisi")
