Ülseratif Kolit Diyetine Uygun Yemek Tarifleri Rehberi
Ülseratif kolit, sindirim sistemini etkileyen kronik bir inflamatuar hastalıktır. Semptomlar kişiden kişiye değiştiği için, herkes için geçerli tek bir "ülseratif kolit diyeti" yoktur. Ancak genel olarak, sindirimi kolay, iltihabı azaltmaya yardımcı, besleyici ve lif içeriği kontrollü (özellikle alevlenme dönemlerinde) yiyecekler önerilir. Bu tarifler, remisyon (sakin) döneminde veya hafif semptomlar yaşanırken denenebilir. Her zaman kendi vücudunuzun tepkilerini gözlemlemek ve doktorunuz veya diyetisyeninizle işbirliği içinde olmak çok önemlidir.
Genel İlkeler:
- Az ve sık öğünler tercih edin.
- Yemekleri iyice pişirin, çiğ sebzelerden alevlenme dönemlerinde kaçının.
- Baharat, acı ve aşırı yağ kullanımını sınırlandırın.
- Bol sıvı tüketin.
- Süt ürünlerine karşı hassasiyetiniz olabilir, dikkatli deneyin.
- Yeni bir gıdayı denediğinizde küçük porsiyonlarla başlayın.
Remisyon Dönemi İçin Uygun Tarif Örnekleri
1. Hafif Sebzeli Tavuk Çorbası
Malzemeler:
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 200 gram tavuk göğüs eti (kuşbaşı doğranmış)
- 1 orta boy havuç (küp küp doğranmış)
- 1 küçük patates (küp küp doğranmış)
- 1 litre az tuzlu tavuk suyu veya su
- 1 çay kaşığı taze zencefil rendesi (isteğe bağlı, mideyi yatıştırıcı)
- Tuz (az miktarda)
- İnce kıyılmış maydanoz
Yapılışı:
- Zeytinyağını bir tencerede ısıtın. Tavukları ekleyip renk alana kadar kavurun.
- Havuç ve patatesi ekleyip 2-3 dakika daha karıştırın.
- Tavuk suyunu veya suyu ilave edin. Zencefili ekleyin.
- Kaynadıktan sonra ateşi kısıp, sebzeler yumuşayana kadar (yaklaşık 20-25 dakika) pişirin.
- Az miktarda tuz ve maydanoz ile servis edin.
2. Fırında Somon ve Havuç Püresi
Malzemeler:
- 2 somon fileto
- 1 yemek kaşığı zeytinyağı
- Birkaç damla limon suyu (toleransa göre)
- Taze dereotu
- 4 orta boy havuç
- 1 yemek kaşığı zeytinyağı veya tereyağı (toleransa göre)
- Bir tutam tuz
Yapılışı:
- Fırını 180°C'ye ısıtın.
- Somon filetolarını yağlanmış fırın tepsisine yerleştirin. Üzerine zeytinyağı, birkaç damla limon ve dereotu serpin.
- Fırında 15-20 dakika pişirin.
- Havuçları soyup küp küp doğrayın. Tuzlu suda veya buharda yumuşayana kadar pişirin.
- Pişen havucu ezin veya blendırdan geçirerek püre haline getirin. Zeytinyağı veya tereyağı ile tatlandırın.
- Somonu havuç püresi ile birlikte servis yapın.
3. Muzlu ve Yulaflı Smoothie
Malzemeler:
- 1 olgun muz
- 1/2 su bardağı pişmiş yulaf
- 1 su bardağı badem sütü veya laktozsuz süt (toleransa göre)
- 1 tatlı kaşığı fıstık ezmesi veya badem ezmesi (isteğe bağlı)
- 1 çay kaşığı chia tohumu (remisyonda ve tolere ediyorsanız)
Yapılışı:
- Tüm malzemeleri blender'a koyun.
- Pürüzsüz bir kıvam alana kadar karıştırın.
- Hemen için. Bu tarif, özellikle iştahsızlık durumunda besleyici bir alternatiftir.
4. Kabak ve Peynirli Omlet
Malzemeler:
- 2 yumurta
- 1/4 su bardağı rendelenmiş kabak (mümkünse suyunu sıkın)
- 1 yemek kaşığı lor peyniri veya kaşar peyniri (toleransa göre)
- 1 tatlı kaşığı zeytinyağı
- Bir tutam tuz
Yapılışı:
- Yumurtaları bir kasede çırpın. Rendelenmiş kabak, peynir ve tuzu ekleyip karıştırın.
- Teflon tavada zeytinyağını ısıtın. Karışımı tavaya dökün.
- Kısık ateşte her iki tarafını da pişirin. İçinin iyice piştiğinden emin olun.
5. Pirinç Pilavı ile Buharda Pişmiş Hindi Köfte
Malzemeler (Köfte için):
- 250 gram hindi kıyma
- 2 yemek kaşığı pişmiş beyaz pirinç
- 1 yemek kaşığı ince kıyılmış maydanoz
- Bir tutam tuz
Yapılışı:
- Tüm malzemeleri bir kasede iyice yoğurun.
- Küçük köfteler şeklinde şekillendirin.
- Buharlı pişiriciye veya tencerede üzerine süzgeç yerleştirerek su buharında 15-20 dakika pişirin.
- Yanında sade beyaz pirinç pilavı veya haşlanmış patates ile servis edin.
Kaçınılması veya Dikkatli Tüketilmesi Gerekenler:
- Alevlenme döneminde: Çiğ sebzeler, kabuklu meyveler, kuruyemişler, çekirdekler, tam tahılların çoğu (yüksek lif), baharatlı yiyecekler, kafein, alkol ve gazlı içecekler semptomları şiddetlendirebilir.
- Kişisel tetikleyiciler: Lahana, brokoli, karnabahar gibi gaz yapıcı sebzeler; süt ürünleri (laktoz intoleransı varsa); yapay tatlandırıcılar bazı kişilerde rahatsızlık yaratabilir.
Önemli Uyarı:
Bu tarifler genel önerilerdir. Ülseratif kolit kişiye özel bir hastalıktır. Bir gıdanın size iyi gelip gelmeyeceğini anlamanın en iyi yolu, bir "gıda günlüğü" tutmaktır. Yediklerinizi ve semptomlarınızı not edin. Herhangi bir tarifi denemeden önce, özellikle aktif bir alevlenme dönemindeyseniz, mutlaka doktorunuza veya bir gastroenteroloji diyetisyenine danışın. Doğru beslenme, ilaç tedavinizin tamamlayıcısı olarak remisyon sürelerini uzatmaya ve yaşam kalitenizi artırmaya yardımcı olabilir. |