Ülser Hastaları İçin Beslenme Rehberi: İyileşmeyi Destekleyen Adımlar
Mide veya onikiparmak bağırsağı ülseri (peptik ülser), mide asidi ve sindirim sıvılarının mide veya ince bağırsağın iç yüzeyinde oluşturduğu yaralardır. Beslenme, ülser tedavisinin temel taşlarından biridir. Doğru beslenme, semptomları hafifletmeye, iyileşmeyi hızlandırmaya ve nüksetmeyi önlemeye yardımcı olur. İşte ülser hastalarının dikkat etmesi gereken beslenme ilkeleri:
Genel Beslenme İlkeleri
- Az ve Sık Öğünler: Mideyi uzun süre boş bırakmak veya çok doldurmak asit salgısını artırabilir. Günde 5-6 küçük öğün tüketmek daha iyidir.
- Yavaş ve İyice Çiğneyerek Yemek: Besinlerin fiziksel olarak parçalanması sindirimi kolaylaştırır ve mide yükünü azaltır.
- Sıvı Tüketimine Dikkat: Yemek sırasında çok fazla sıvı almak mide asidini seyreltse de, mide hacmini genişletebilir. Sıvıları öğün aralarında tüketmek daha uygundur.
- Yatmadan En Az 2-3 Saat Önce Yemeyi Bırakın: Gece mide asidinin yatay pozisyonda yemek borusuna kaçmasını (reflü) ve mide duvarını tahriş etmesini önlemek için önemlidir.
- Stresten Uzak Durmaya Çalışın: Stres, mide asidi üretimini artırabilir. Stres yönetimi ülser tedavisinin önemli bir parçasıdır.
Tüketilmesi Önerilen Besinler (Genellikle İyi Tolerre Edilenler)
- Lifli Gıdalar:Çözünür lif içeren besinler (yulaf ezmesi, elma, muz, havuç, patates) mide asidini bağlayıp koruyucu bir tabaka oluşturabilir.
- Probiyotikler: Yoğurt, kefir, lahana turşusu (aşırı ekşi olmayan) gibi fermente gıdalar, bağırsak florasını destekleyerek iyileşmeye katkı sağlayabilir.
- Protein Kaynakları:Yağsız et, tavuk, balık, yumurta, mercimek, nohut. Pişirme yöntemi olarak ızgara, haşlama veya fırında tercih edilmelidir.
- Bazı Sebzeler: Brokoli, lahana, karnabahar (sülforafan içeriği ileH. pyloribakterisine karşı olumlu etkileri olabilir), havuç, kabak, patates.
- Meyveler: Muz, elma, armut, şeftali. Mümkünse kabuğu soyularak tüketilmelidir.
- Sağlıklı Yağlar: Zeytinyağı, avokado. Aşırı yağlı kızartmalardan kaçınılmalıdır.
- Baharatlar: Zerdeçal (kurkumin) anti-inflamatuar özellik gösterebilir, ancak aşırıya kaçılmamalıdır.
Sınırlandırılması veya Kaçınılması Gereken Besinler ve İçecekler (Not: Herkesin toleransı farklıdır. Sizi rahatsız eden bir besin, başka bir ülser hastasını etkilemeyebilir. Kendi vücudunuzu gözlemleyin.) - Asitli Yiyecek ve İçecekler: Portakal, greyfurt, limon, domates ve bunların suları, sirke.
- Baharatlar ve Acılı Gıdalar: Karabiber, pul biber, acı biber, hardal. Mide mukozasını doğrudan tahriş edebilir.
- Kafeinli İçecekler: Kahve (kafeinsiz de olsa asit içerebilir), çay, kola, enerji içecekleri. Mide asit salgısını uyarır.
- Alkol: Mide astarını doğrudan tahriş eder ve asit üretimini artırır. Kesinlikle sınırlandırılmalı veya bırakılmalıdır.
- Yağlı ve Kızartılmış Yiyecekler: Yağlı etler, kızartmalar, fast-food ürünleri, kaymak, krema. Sindirimi zorlaştırır ve mide boşalmasını geciktirir.
- İşlenmiş ve Şarküteri Ürünleri: Sosis, salam, sucuk, pastırma (yüksek yağ, tuz ve katkı maddeleri içerir).
- Gaz Yapıcı Besinler: Soğan, sarımsak (çiğ), bakliyatlar (nohut, kuru fasulye - iyi pişirilmiş ve az miktarda denenebilir), lahana, brokoli (bazı bünyelerde).
- Çikolata: Kafein ve teobromin içeriği ile mide asidini artırabilir.
- Naneli Ürünler: Nane çayı veya şekeri, mide alt kapakçığını gevşeterek reflüyü tetikleyebilir.
Örnek Bir Günlük Beslenme Planı
- Kahvaltı: Haşlanmış yumurta, az yağlı beyaz peynir, 1-2 dilim tam buğday ekmeği, muz.
- Ara Öğün: Tarçınlı elma püresi veya bir kase yoğurt.
- Öğle Yemeği: Izgara tavuk veya balık, haşlanmış patates veya havuç püresi, zeytinyağlı kabak.
- Ara Öğün: Bir avuç çiğ badem (iyi çiğnenmeli) veya bir bardak kefir.
- Akşam Yemeği: Mercimek çorbası, ızgara köfte, pirinç pilavı (az yağlı), buharda pişmiş brokoli.
- Gece (Gerekirse): Bir bardak ılık süt veya bir muz.
Önemli Uyarılar
- Bu bilgiler genel önerilerdir. En doğru ve kişiye özel beslenme planı için mutlaka bir doktor ve diyetisyene başvurulmalıdır.
- Ülserin ana nedeni çoğunluklaHelicobacter pyloribakterisi veya NSAİİ (aspirin, ibuprofen gibi) ilaçlardır. Beslenme tedavisi, doktorunuzun reçete ettiği ilaç tedavisinin (özellikle asit baskılayıcılar ve antibiyotikler) yerine geçmez, onu destekler.
- Semptomlarınız kötüleşirse (şiddetli ağrı, kanlı veya kahve telvesi gibi kusma, siyah dışkı) derhal tıbbi yardım alın.
Doğru beslenme alışkanlıkları, ülserle yaşamayı kolaylaştırır ve daha hızlı bir iyileşme süreci sağlar. Sabırlı olun ve vücudunuzun verdiği sinyalleri dinleyin. |
.webp "Bağırsak Ülseri Belirtileri ve Tedavisi")
