Midede ülser hangi mikroptan olur?

Mide ve onikiparmak bağırsağı ülserlerinin ardındaki en yaygın neden Helicobacter pylori bakterisidir. Bu mikroorganizmanın keşfi, ülser tedavisinde devrim yaratmıştır. Patojenin asitli mide ortamında nasıl hayatta kaldığı, hangi mekanizmalarla doku hasarına yol açtığı ve diğer tetikleyici faktörlerin neler olduğu, konunun temelini oluşturur.

Konu kakkında 1 soru soruldu ve cevaplandı

Midede Ülser ve Helicobacter pylori (H. pylori) Bakterisi

Midede veya onikiparmak bağırsağında (duodenum) görülen ülserlerin büyük çoğunluğundan sorumlu olan mikroorganizma, Helicobacter pylori (H. pylori) adlı bir bakteridir. Bu keşif, 1980'lerde Barry Marshall ve Robin Warren tarafından yapılmış ve 2005 yılında Nobel Tıp Ödülü'ne layık görülmüştür. Bu keşif, mide ülserlerinin tedavisinde çığır açmıştır.

H. pylori Nasıl Ülsere Neden Olur?

Asitli Ortamda Yaşama Yeteneği: H. pylori, mide gibi son derece asidik bir ortamda hayatta kalabilen nadir bakterilerdendir. Bunu, ürettiği "üreaz" enzimi sayesinde yapar. Bu enzim, midedeki üreyi amonyak ve karbondioksite parçalar. Oluşan amonyak, bakterinin etrafını nötralize ederek ona koruyucu bir bulut oluşturur.
Mide Mukozasına Yerleşme: Bakteri, bu koruma sayesinde mide mukozasının (iç zarının) altına geçer ve burada yerleşir.
Enflamasyon ve Hasar: Bakterinin varlığı, vücudun bağışıklık sisteminin tepkisine yol açar ve kronik bir gastrit (mide iltihabı) başlatır. Bakteri ayrıca mide mukozasını koruyan mukus tabakasına zarar veren toksinler ve enzimler üretir.
Asit Hasarına Duyarlılığın Artması: Koruyucu mukus tabakası zayıflayınca, mide asidi ve sindirim enzimleri mide veya onikiparmak bağırsağının hassas duvarına doğrudan temas eder. Bu da dokuda aşınmaya (erozyon) ve sonunda açık yaralara, yani ülsere neden olur.

H. pylori Dışında Ülsere Neden Olan Diğer Faktörler

H. pylori ülserlerin en yaygın nedeni olsa da, tek neden değildir. Özellikle H. pylori enfeksiyonu olmayan kişilerde ülser gelişiminde en önemli ikinci faktör şudur:

Nonsteroid Antiinflamatuar İlaçlar (NSAİİ'ler): Aspirin, ibuprofen, naproksen gibi ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçların uzun süreli veya yüksek dozda kullanımı. Bu ilaçlar mide mukozasının koruyucu mekanizmalarını baskılayarak ülsere yol açabilir.

Ayrıca aşağıdaki faktörler ülser oluşumunu tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir:

Sigara kullanımı (iyileşmeyi geciktirir)
Aşırı alkol tüketimi
Şiddetli fiziksel stres (büyük ameliyatlar, ağır yanıklar, kritik hastalıklar - "Stres Ülseri")
Nadir görülen bazı tümörler (gastrinoma - Zollinger-Ellison sendromu) aşırı mide asidi üretimine neden olur.

Belirtiler ve Tanı

Ülserin en yaygın belirtisi, karnın üst orta kısmında yanma, kemirme veya açlık hissi şeklinde hissedilen ağrıdır. Ağrı yemeklerle veya antiasitlerle geçici olarak hafifleyebilir. Bulantı, şişkinlik, erken doyma ve nadiren kanama (kahve telvesi gibi kusma veya siyah, katran gibi dışkı) görülebilir.

Tanı için doktorunuz şu yöntemleri kullanabilir:

Üre Nefes Testi: H. pylori varlığını tespit etmek için en yaygın, non-invaziv yöntemdir.
Endoskopi (Gastroskopi): Ülserin doğrudan görülmesini, biyopsi alınmasını (H. pylori testi ve kanser riski açısından) sağlayan altın standart yöntemdir.
Dışkı Antijen Testi: Dışkıda H. pylori antijenlerinin aranması.
Kan Testi: H. pylori'ye karşı oluşan antikorları tespit eder, ancak geçmişteki bir enfeksiyonu da gösterebileceğinden aktif enfeksiyon için en az tercih edilen yöntemdir.

Tedavi

H. pylori kaynaklı ülserlerin tedavisi, bakteriyi ortadan kaldırmaya yöneliktir. Bu amaçla "üçlü veya dörtlü tedavi" adı verilen protokoller uygulanır:

İki farklı antibiyotik (örn. klaritromisin, amoksisilin, metronidazol)
Bir proton pompa inhibitörü (PPİ)(örn. omeprazol, lansoprazol, pantoprazol) - Mide asit salgısını güçlü şekilde baskılar.
Dörtlü tedavide ayrıca bizmut subsalisilat eklenir.

Bu tedavi genellikle 10-14 gün sürer. Tedavi başarısını doğrulamak için (özellikle şikayetler devam ediyorsa) tedaviden en az 4 hafta sonra bir kontrol testi (genellikle üre nefes testi) yapılması önerilir.

NSAİİ kaynaklı ülserlerde ise, mümkünse bu ilaçların kesilmesi veya alternatif bir ağrı kesiciye geçilmesi ve mide koruyucu olarak PPİ'lerin kullanılması temel tedavidir.

Önemli Uyarı: Mide ağrısı, yanması veya hazımsızlık şikayetleriniz varsa, kendi kendinize teşhis koymak veya gelişigüzel antibiyotik kullanmak son derece sakıncalıdır. Doğru tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora (gastroenteroloji veya dahiliye uzmanı) başvurmalısınız.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap